19 công ty bảo hiểm bắt tay móc túi khách hàng


* Thủ đoạn vi phạm trắng trợn Luật Cạnh tranh
* Đó là những công ty nào?

Thỏa thuận của 19 doanh nghiệp bảo hiểm đã xâm hại nghiêm trọng quyền lợi khách hàng - Ảnh: Đ.N.Thạch

19 doanh nghiệp bảo hiểm (DNBH) đã bị xử phạt do vi phạm hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh. Nói một cách dễ hiểu là các doanh nghiệp (DN) này đã thỏa thuận cùng tăng phí BH, bắt chẹt khách hàng.

Theo ông Bạch Văn Mừng (ảnh), Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh (QLCT), Bộ Công thương, trong 3 hành vi hạn chế cạnh tranh (lạm dụng vị trí thống lĩnh, thỏa thuận, thông đồng) thì thỏa thuận là hành vi vi phạm Luật Cạnh tranh nghiêm trọng nhất. Thời gian qua tại châu Âu có 6 công ty BH vi phạm hành vi thỏa thuận cạnh tranh đã bị phạt tới 180 triệu USD.

Ảnh: M.Hà

Xử phạt quá nhẹ

* Thưa ông, tại sao trong phán quyết cuối cùng Hội đồng cạnh tranh đưa ra, hậu quả hành vi thỏa thuận của DN với khách hàng lại chưa được xác định?

– Tháng 9.2008, 19 DN BH phi nhân thọ đã thống nhất ký kết các văn bản thỏa thuận trong lĩnh vực bảo hiểm xe cơ giới và điều khoản biểu phí bảo hiểm vật chất xe ô tô. Tới ngày 18.11.2008, Cục QLCT ra quyết định điều tra sơ bộ và tới 28.11.2008 ra quyết định điều tra chính thức.

Như vậy, thời gian thực hiện thỏa thuận giữa các DN là 50 ngày, tương đối ngắn, hậu quả thiệt hại gây ra không lớn. Theo lý giải, các DN cho rằng vi phạm do chưa hiểu đầy đủ về Luật Cạnh tranh, xét theo tiêu chí này nên chúng tôi cũng đề xuất hình thức giảm nhẹ. Riêng trường hợp Công ty BH Samsung Vina trong quá trình điều tra hợp tác chưa tốt, vẫn nâng mức phí nên Cục đã đề nghị mức phạt cao hơn

19 DN vi phạm chiếm 99,79% thị phần
Thị phần kết hợp của 19 DNBH tham gia thỏa thuận chiếm tới 99,79% thị trường bảo hiểm vật chất ô tô tại VN. Các nội dung thỏa thuận trên vi phạm hành vi thỏa thuận ấn định giá hàng hóa, dịch vụ một cách trực tiếp hay gián tiếp quy định tại khoản 1, điều 8, Luật Cạnh tranh. Đồng thời, vi phạm quy định tại khoản 2, điều 9 của Luật Cạnh tranh về các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh bị cấm do thị phần kết hợp vượt quá ngưỡng 30% trên thị trường dịch vụ BH vật chất xe ô tô tại VN.

Ngày 29.7.2010, 19 DNBH đã bị xử phạt với mức tương đương 0,025% tổng doanh thu của năm tài chính 2007. Tổng số tiền phạt trên 1,7 tỉ đồng. Ngoài ra, 19 DNBH này phải chịu phí xử lý vụ việc cạnh tranh là 100 triệu đồng (phân bổ đều). (Trích kết luận điều tra của Cục Quản lý cạnh tranh).

Luật Cạnh tranh quy định xử lý với hành vi đã thỏa thuận, không cần đặt ra vấn đề hành vi đó có để lại hậu quả hay không.

* Cục QLCT đề xuất mức xử phạt 0,1% lợi nhuận năm liền trước của các DN, nhưng hội đồng lại quyết định mức phạt 0,025%. Mức phạt này liệu có đủ sức răn đe với các DN khác?

– Theo Luật Cạnh tranh, các hành vi thỏa thuận cạnh tranh có thể bị xử phạt tới 5% – 10%. Tuy nhiên do đây là hành vi vi phạm lần đầu với các tình tiết giảm nhẹ nên Cục đề xuất trong báo cáo điều tra mức phạt 0,1% doanh thu của năm liền trước (năm 2007).

Theo đánh giá của tôi, 0,1% đã là mức thấp, số lượng tiền bị phạt tương ứng của DN rất nhỏ. Nhưng quyền đưa ra mức phạt cuối cùng (0,025%) là do Hội đồng cạnh tranh xử lý, có cân nhắc giữa các thành viên vào các tình tiết vi phạm, tăng nặng giảm nhẹ.

Theo quan điểm của tôi, phải đưa ra được mức phạt thỏa đáng mới có tác dụng ngăn ngừa, răn đe các hành vi vi phạm. Thực tế là không chỉ các hành vi vi phạm cạnh tranh, mà trên nhiều lĩnh vực khác, việc chế tài chưa đủ mạnh cũng khiến các hành vi vi phạm diễn ra nhiều hơn.

Khánh hàng có quyền đòi bồi thường

* Ông Đỗ Gia Phan – Chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng:
Nếu khách hàng bị thiệt hại trực tiếp trong thời gian các công ty này đã thỏa thuận nâng mức phí BH thì hoàn toàn có quyền được bồi thường thiệt hại. Tuy nhiên, khách hàng cũng phải đưa ra được bằng chứng gây ra sự tổn thất đó. Cục QLCT chỉ mới điều tra hành vi cạnh tranh và Hội đồng cạnh tranh mới chỉ phân xử hành vi này. Theo tôi, Cục QLCT cũng cần làm rõ hơn ảnh hưởng của hành vi trên đối với quyền lợi của khách hàng – người sử dụng các dịch vụ BH đó. Bởi một khi đã vi phạm Luật Cạnh tranh tức là đã xâm hại quyền lợi người tiêu dùng.

* Th.S Bùi Hữu Toàn – giảng viên bộ môn Luật, Học viện Ngân hàng:

Về mặt nguyên tắc, tăng phí trong trường hợp này là hành vi bất hợp pháp và sẽ phải hoàn lại tiền bồi thường. Tuy nhiên, nó còn phụ thuộc vào phán quyết của cơ quan có thẩm quyền. Các công ty họp với nhau, câu kết tăng mức phí BH một cách đồng loạt vi phạm Luật Cạnh tranh với hành vi hạn chế cạnh tranh. Cơ quan chức năng cần phải làm rõ hành vi này đã xâm phạm đến quyền lợi người tiêu dùng, quyền lợi của khách hàng như thế nào.

* Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đinh Trung Tụng:

Hành vi trên là hành vi phạm Luật Cạnh tranh, do vậy Hội đồng cạnh tranh chỉ xử lý và giải quyết những vấn đề liên quan tới hành vi này, còn có vi phạm quyền lợi người tiêu dùng hay không còn phải nghiên cứu thêm mới có câu trả lời chính xác.

Anh Vũ

19 DNBH bị phạt

1. Công ty cổ phần (CTCP) bảo hiểm (BH) NH Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

2. CTCP BH Nhà Rồng (Bảo Long)

3. CTCP BH Bảo Minh

4. Công ty liên doanh TNHH BH NH Công thương Việt Nam

5. CTCP BH Bảo Tín

6. Tổng CTCP BH Bảo Việt

7. CTCP BH NH Đầu tư và Phát triển Việt Nam

8. CTCP BH Quân đội

9. CT BH Petrolimex

10. CTCP BH Bưu điện

11. TCT BH dầu khí Việt Nam

12. Công ty TNHH BH Samsung Vina

13. CTCP BH Toàn cầu

14. CTCP BH Viễn Đông

15. Công ty liên doanh BH quốc tế Việt Nam

16. CTCP BH AAA

17. Công ty TNHH BH Fubon Việt Nam

18. Công ty TNHH BH tổng hợp Groupama Việt Nam

19. CTCP BH hàng không Việt Nam.

Vi phạm kiểu này sẽ còn tiếp diễn

Ông Vũ Bá Phú, Cục phó Cục QLCT, cho rằng trường hợp các DN tự thỏa thuận hoặc bắt tay nhau theo kiểu tương tự đang tồn tại ở VN và trong tương lai có nguy cơ tiếp diễn.

“Riêng 19 DNBH trong vụ việc này là một trường hợp hy hữu và rất buồn cười ở chỗ hiểu biết về pháp luật cạnh tranh của họ rất hạn chế. Cho nên, khi thỏa thuận với nhau xong, họ công bố các thỏa thuận này trên các phương tiện thông tin đại chúng. Qua đây cũng phản ánh sự hiểu biết của cộng đồng DN về pháp luật cạnh tranh là rất kém. Thế nên, trong tương lai không loại trừ hiện tượng tương tự xảy ra ở mức đơn giản hơn hoặc phức tạp hơn. Sự phức tạp hơn đó là những thỏa thuận ngầm bằng những biên bản bí mật. Vì thế các cơ quan quản lý cạnh tranh sẽ rất vất vả mới có thể tìm được thông tin và chứng cứ”, ông Phú nói.

Phải làm gì để phát hiện những thỏa thuận ngầm này? Ông Phú cho biết: “Trong trường hợp các DN thỏa thuận ngầm mà cơ quan quản lý chưa phát hiện thì người tiêu dùng, DN đối thủ có thể khiếu nại, tố cáo. Cơ quan điều tra cạnh tranh sẽ có trách nhiệm bảo mật thông tin DN. Việc các DN bắt tay thỏa thuận ngầm không chỉ xảy ra ở VN, các DN ở nước ngoài cũng rất phổ biến, gây không ít khó khăn cho cơ quan điều tra thu thập chứng cứ để chứng minh có hành vi vi phạm pháp luật cạnh tranh hay không. “Chuyện các DN bắt tay nhau thỏa thuận để nâng giá dịch vụ… là vấn đề hết sức phức tạp hiện nay vì như chúng ta biết, bất cứ nền kinh tế nào hoạt động theo cơ chế thị trường thì cũng có những hành vi cạnh tranh như vậy, không thể tránh được”, ông Phú kết luận.

Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Trưởng ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI), nhận định: “Mục tiêu 19 DNBH này đặt ra khi thỏa thuận là để tránh chuyện hạ giá, phá giá. Khi thỏa thuận như vậy, các DN này đã vô tình ngăn cản quyền lựa chọn của khách hàng về dịch vụ. Không thể tính thống nhất một giá sàn như thế được. Chúng ta chống bán phá giá nhưng luật pháp không bao giờ cấm giảm giá để phục vụ lợi ích của người tiêu dùng”.

Tiến sĩ Cao Sĩ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội DN vừa và nhỏ VN thì nhận định: “Việc xử lý 19 DNBH là hoàn toàn đúng. Thực trạng này đang bắt đầu xuất hiện ở VN vì lợi ích cục bộ của một nhóm DN. Nếu không kiểm soát chặt chẽ nó sẽ phát triển và thao túng nền kinh tế”.

N.T.Tâm

Nguồn: Thanh Niên

Advertisements

One thought on “19 công ty bảo hiểm bắt tay móc túi khách hàng

Đã đóng bình luận.