Biểu tượng du lịch Việt: Sự khác biệt hay cách nghĩ quẩn


Người ta đặt câu hỏi liệu Việt Nam có cần đến slogan không. Ba điểm đến du lịch hàng đầu năm 2010 là Pháp, Mỹ và Trung Quốc. Họ có slogan không? Theo như tôi biết là không. Thử tìm hiểu một số công ty nổi tiếng thế giới như Microsoft, Google, Apple chẳng hạn – họ có slogan chăng? Hoàn toàn không (hay đã từng có nhưng hiện nay không cần nữa vì họ quá thành công).  Phần lớn các nước và các công ty có điểm chung đơn giản là sản phẩm chất lượng và dịch vụ tốt. Có kinh nghiệm đúng đắn thì bạn chẳng cần khẩu hiệu – tên của bạn là đủ. Ngay bây giờ, Việt Nam vẫn đang lo ngại về khẩu hiệu trước khi hoàn thành việc phát triển sản phẩm, đó là cách nghĩ quẩn.

“Một bầy thằng ngọng đứng xem chuông,

Chúng bảo nhau rằng: “ấy ái uông”

(Hồ Xuân Hương)

Blogger Gốc Sậy

Tại sao Tổng cục Du lịch (TCDL) đã phát ra hơn 400 phiếu thăm dò từ cuối tháng 2/2011, mà chỉ thu về được 46 phiếu?

Còn trình độ của những nhà quản lý văn hóa-du lịch của Bộ Lễ thì đúng là THÔI RỒI!

“Cho dù có nhiều khác biệt so với châu Á và thế giới nhưng khi nói đến Á Đông, người ta nghĩ ngay đến Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Trung Đông (?) với những nền văn hóa đồ sộ và lâu đời, đã định vị trên trường thế giới. Nếu ta đi xếp ta vào đấy thì ta sẽ kém lợi thế cạnh tranh hơn. Đó là chưa nói đến việc, chúng ta đang hội nhập mọi mặt, slogan này cũng dễ gây suy diễn không hay.”

Bà Phó cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ VHTTDL) mà không phân biệt được Á ĐÔNG (Asia) và ĐÔNG Á (East Asia). Ấy là chưa nói đến Đông Nam Á (Southeast Asia) và Đông Bắc Á (Northeast Asia).

Còn ông Vụ trưởng Vụ Thi đua khen thưởng (?) thì thật giàu trí tưởng tượng: “Logo hình ngôi sao nhiều màu ở giữa, phía trên nhìn có vẻ chênh vênh, dễ gây hiểu nhầm là đang ở một quốc gia châu Phi nào đó với biểu tượng ngựa vằn“

Duyệt một lô-gô cho cả ngành Du lịch quốc gia mà các quan chức chỉ nói đến chuyện râu ria vậy sao?

Và hoàn toàn không thấy ai nói về câu slogan tiếng Anh- sẽ đưa ra thế giới. 

Không lẽ họ không biết trên mạng đã CÓ Ý KIẾN (rất chuyên nghiệp, thiết thực và chính xác) về cái lô-gô được giải từ rất lâu rồi?

Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh: Bố con tôi cũng thích chơi game nhưng không chơi game bạo lực

Cũng phải thôiông Bộ trưởng vào mạng chỉ để chơi game thôi mà

New Logo of Vietnam Travel. Slogan: A different Orient

Nghĩa là họ hoàn toàn không thèm biết đến không ít ý kiến trước đó, chỉ xin dẫn ra đây 03 ý kiến:

 Blogger Dr. Nikonian:

Tôi không rõ trong 2 câu trên, câu nào là gốc. Nhưng với tiếng Anh hạn hẹp của mình, tôi nghĩ cách dịch trên có vấn đề.
Nếu “Sự khác biệt Á Đông” là ý gốc, phải dịch là “An Oriental Difference” hay “A Difference of Orient”.
Nếu “A different Orient” là gốc, phải dịch là “Một Á đông Khác biệt”

Thấy chướng mắt quá cho cái slogan của nền du lịch nước nhà, mời các cao thủ góp ý thêm.
Là người chứng kiến cảnh tan hoang rất nhanh chóng của nhiều thắng cảnh Việt Nam, em tâm đắc nhất câu này, nhưng đề xuất mấy năm rồi vẫn không được chọn:

X_X“ĐI NHANH KẺO CHÚNG TÔI PHÁ SẠCH BÂY GIỜ!”

Còn vì sao một lỗi ngữ pháp sơ đẳng như thế lọt qua được một ban tổ chức hùng hậu, uyên thâm rất mực để trở thành slogan chính thức của nền du lịch nước nhà, em không dám lạm bàn :-D

Viết thêm: Có cái logo này hay quá sao không được chọn nè bà con ơi:

GS Nguyễn Văn Tuấn

Hôm qua đọc báo thấy ngành du lịch Việt Nam đã chọn một biểu tượng mới, kèm theo tiêu đề tiếng Anh A Different Orient và tiếng Việt Việt Nam – Sự khác biệt Á Đông. Tôi thích cái biểu tượng, nhưng hình như tiêu đề tiếng Anh và tiếng Việt … đá nhau!

Biểu tượng này được đoạt giải nhất từ một cuộc thi với hơn 400 biểu tượng đệ trình.  Tôi thích ngôi sao nhiều màu và chữ Vietnam được viết bằng màu xanh (phải là màu xanh!), phông chữ mang dáng dấp Á châu, sắc nét, và đẹp.  Nhưng phần tiêu đề làm tôi phân vân.  Những điểm tôi phân vân như sau:

Thứ nhất là chữ Orient, chúng ta biết rằng chữ này có gốc Latin là Oriens, có nghĩa làPhương Đông, chứ không hẳn là Á châu.  Ngày xưa, Orient dùng để chỉ các nước Trung Đông như Ai Cập, Ba Tư (tức là Iran ngày nay), nhưng sau này thì danh từ này cũng dùng cho các nước Nam Á, Đông Á, và Đông Nam Á.  Nếu ai chịu khó chú ý sẽ thấy người Iran quảng cáo những tấm thảm của họ là Orient Rugs hay Oriental Carpets.  Nếu chúng ta muốn khác biệt thì chắc chắn phải chỉ ra rằng Việt Nam khác với Iran!  Xin ghi thêm rằng, còn có danh từ Far East chỉ vùng Viễn Đông.  Người Pháp ngày xưa lập trường Viễn Đông Bác Cổ (École Francaise d’Extrême-Orient).  Tóm lại, Orient không có nghĩa đơn giản là Á châu.  Á châu là Asia.

Thứ hai, Orient có biến thể tính từ là Oriental và tính từ này hàm ý xấu.  Ở Úc hay Mĩ, theo tôi biết, nói ai đó là Oriental là một sự xúc phạm, không chấp nhận được, vì cách nói đó chẳng khác gì nói An Nam (chỉ người Việt Nam), Miên (người Khmer), Tàu (Trung Hoa), hay Jap(Nhật). Cần nói thêm rằng, Orient và Oriental là hai từ tương đối cổ, ít được dùng trong văn bản ngày nay.

Thứ ba, tôi không thích chữ Sự trong tiêu đề trên.  Người không thạo tiếng Việt và tiếng Anh, khi dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt thường dùng sự, và cách dùng phổ biến đến nổi có thể xem là một căn bệnh: bệnh dịch. Thật khó nghe khi dịch communication là sự liên lạc, hay protocol là sự làm việc!  Có lẽ ai cũng biết trong cụm từ A Different Orient,chữDifferent là tính từ, chứ đâu phải danh từ.  Và, vì tính từ, nên không thể nói là sự khác biệtđược.  Do đó, câu Sự Khác Biệt Á Đông hoàn toàn chẳng ăn nhằm gì với A Different Orientcả.  Đáng lí ra, cụm từ A Different Orient phải là Một Phương Đông khác biệt chứ (chú ý có mạo từ phía trước nói đến Orient). Còn nếu Sự Khác Biệt Á Đông thì đáng lẽ phải là An Asian Difference hay An Oriental Difference (nhưng nghe buồn cười quá!)

Thứ tư, theo tôi, cách viết hoa có vấn đề.  Tại sao Different được viết hoa?  Tại sao Sự Khác Biệt Á Đông tất cả đều viết hoa?  Khác biệt là danh từ (hay tính từ) chung, chẳng có gì đặc biệt về chữ này cả, và do đó, chẳng có lí do gì để viết hoa cả.

Tóm lại, tôi nghĩ nếu bản gốc là A Different Orient và bản dịch là Sự Khác Biệt Á Đông, thì cách dịch sai.  Nếu bản gốc là Sự Khác Biệt Á Đông, và bản dịch là A Different Orient thì cách dịch cũng sai và không chuẩn.

Còn nhớ biểu tượng sexy được đề xướng cho ngành du lịch Việt Nam năm 2004?

Cần nói thêm rằng các vị trong Tổng cục du lịch từng có một biểu tượng buồn cười như dưới đây (vào năm 2004).  Nay họ lại cho ra một biểu tượng tuy tốt, nhưng tiêu đề thì (nói lịch sự) là chưa đạt.  Chẳng hiểu những tiến sĩ tiến siếc trong đó ăn học như thế nào mà một chuyện đơn giản như thế mà cũng làm chưa đạt.

Vậy thì nên viết như thế nào?  Theo tôi thì nên dùng Asia thay cho Orient, vì như nói trên, chữ Orient rất dễ lan sangOriental với hàm ý xúc phạm, và Orient cũng không hẳn dịch là Á châu.  Nếu tôi là người soạn tiêu đề này, tôi sẽ nhấn mạnh đến một Việt Nam khác biệt với các nước Á châu khác, nhưng để nhấn mạnh tôi sẽ dùng tính từsurprising hay vibrant,  nếu cần sẽ dùng chữ Pháp!  Có lẽ tôi sẽ dùng An Asia để nói Việt Nam là một Á châu thu nhỏ (tham vọng!)  Tôi suy nghĩ đến những tiêu đề như sau:

Tôi để cho các bạn suy nghĩ và đề nghị tiếp.  Tuy nhiên, viết cho vui thế thôi, chứ người ta đã quyết định hết rồi.  Cái khổ của hệ thống trung ương hóa là ở đây: người ta nghĩ rằng người ta ngồi ở trung ương, là những người tài giỏi nhất, thông minh nhất, biết hết mọi chuyện.  Nhưng có nhiều khác biệt giữa they think they know và they know.

idesign.vn

Theo cá nhân tôi biểu tượng này không phù hợp, và về ý tưởng nó không khác gì cách thể hiện của biểu tượng cũ.

Phía trên là một biểu tượng ngôi sao nhiều màu, trong khi biểu tượng cũ tốt hơn rất nhiều khi là một nụ sen (chưa nở). Tôi không nghĩ ngôi sao nhiều màu sắc là một biểu tượng tốt. Ngôi sao với các nét màu sắc làm tôi liên tưởng tới các cuộc thi bắn pháo hoa mà Việt Nam tổ chức gần đây…  Có lẽ Tổng cục Du lịch Việt Nam xác định chiến lược du lịch của Việt Nam trong các năm tới là… tổ chức nhiều cuộc thi bắn pháo hoa hơn?!

Tiếp tới là chữ Vietnam – biểu tượng mới và biểu tượng cũ đều cố gắng tạo ra một mặt chữ mềm mại, gần gũi đặc trưng của người Á Đông. Trong khi chữ của biểu tượng cũ thì tạo cảm giác khô cứng, sắc nhọn, thì chữ Vietnam mới của biểu tượng mới cũng không khá hơn.
Sử dụng font Jubilee RR Medium một Sans-Serif – Thiết kế bởi Nhà thiết kế chữ nổi tiếng người Anh Eric Gill, nó được tạo ra đặc biệt cho công bố kỷ niệm đám cưới bạc (25 năm) của George VI và hoàng hậu Mary.
Tác giả “có công” làm khác đi bằng cách thêm vào các đường bo tròn ở các chân dưới bên phải, và nét ngang ở chữ t để mặt chữ mềm mại hơn.

Nhìn nó thiếu cá tính, dễ làm hài lòng số đông nhưng không tạo nên khác biệt – về mặt này thì kém chữ Vietnam ở biểu tượng cũ.
Hơn nữa nếu so với câu khẩu hiệu “Sự khác biệt Á Đông” thì rõ ràng mặt chữ này là một sự lựa chọn sai lầm, đây là một mặt chữ không mang chút nào đặc điểm Á Đông. Đặt cạnh các biểu tượng du lịch của Thailand, Singapore hay Malaysia thì tốt hơn câu khẩu hiệu phải là “Sự khác biệt Châu Âu”.

Dưới cùng là một Script font cho câu khẩu hiệu – Sự Khác Biệt Á Đông. Với câu khẩu hiệu này tôi thấy nó đã có sự “khác biệt” so với câu “Vẻ đẹp tiềm ẩn” và có một phông chữ “nghiêm túc” hơn so với phông chữ cũ.

Đến đây tôi thấy rõ ràng các nhà thiết kế hiện nay đang có vấn đề nghiêm trọng về typography, hầu như họ bỏ hàng giờ để đi tìm một phông chữ phù hợp hơn là ngồi vẽ ra một phông thích hợp cho ý tưởng của mình.
Nếu chữ Vietnam có thể chấp nhận được việc đi tìm một phông chữ rồi sửa cho phù hợp. Thì chữ “Sự Khác Biệt Á Đông” là một chữ theo dạng viết tay, với mục đích đem tới sự trân trọng, chân thành. Người thiết kế cũng vẫn sử dụng một font chữ có sẵn, kết quả là các chữ rời rạc, yếu đuối, kém thẩm mỹ, thua xa những nét chữ đẹp của các em học sinh đang đi học.

Cuối cùng về tổng thể, tôi đồ rằng tác giả thiết kế không sử dụng bất cứ một công thức, một hệ thống lưới nào cho thiết kế này. Tất cả được sắp xếp tùy ý, ngẫu hứng – ngôi sao – Vietnam – Sự Khác Biệt Á Đông là 3 phần riêng biệt, không bất kỳ sự liên kết nào cả.
Tôi cũng vô cùng thắc mắc về nét gạch ngang ở dưới câu khẩu hiệu…. Có lẽ nó là nét ngẫu hứng đỉnh cao cuối cùng của tác giả khi thiết kế logo này, gạch đít một cái, xong.

Kết: Sau khi có vài comment của các bạn Bachi đã xem lại đồng thời viết ra đây những ý kiến mà Bachi thấy hợp lý:

– Nhiều khả năng công ty Cowan Việt Nam (Công ty sở hữu biểu tượng) đã có 1 chiến lược tốt cung cấp cho Tổng cục du lịch. Tuy nhiên biểu tượng của Cowan đưa cho Tổng cục du lịch chưa đẹp (xem tại đây). Vì thế các bác ở Tổng cục đã “góp ý thẳng thắn” đề nghị Cowan sửa một số chi tiết.

– Ngôi sao được làm đơn giản hơn, câu khẩu hiệu được đổi từ “Embrace The New – Nắm lấy thời cơ”  thành “Nét Khác Biệt Á Đông – A Different Orient”. Câu khẩu hiệu Sự Khác Biệt Á Đông có lẽ được lấy “cảm hứng” từ câu Truly Asia của du lịch Malaisia, đồng thời nét gạch chân cũng được nhấn đúng chỗ.

– Chính vì thế nhìn biểu tượng như 3 phần khác biệt, còn việc sắp xếp lộn xộn do bác thiết kế này đã nản với những góp ý của các bác bên Tổng cục, nên xếp đại vào. Kết quả là chúng ta có 1 logo đáp ứng được yêu cầu rất “khắt khe” của vài bác bên Tổng cục Du lịch Việt Nam.

Để tiện hơn cho các bạn tham khảo. Mời các bạn xem biểu tượng du lịch của các nước.

Tại sao ‘Sự khác biệt Á Đông’ không được chọn?

Đinh Anh Vũ (Theo Diễn đàn kinh tế Việt Nam)

Mặc dù được giải nhất trong cuộc thi sáng tác tiêu đề và biểu trưng do Tổng cục Du lịch tổ chức, nhưng có ý kiến cho rằng ngôi sao nhiều màu có khả năng bị nhầm lẫn với… châu Phi và slogan “Sự khác biệt Á Đông” lại làm người ta dễ liên tưởng tới… Nhật Bản, Hàn Quốc.

Tổng cục Du lịch (TCDL) đã phát ra hơn 400 phiếu thăm dò về biểu tượng (logo) và tiêu đề (slogan) cho Chương trình xúc tiến du lịch Việt Nam giai đoạn 2011- 2015 tại hội nghị tổng kết Bộ VHTTDL năm 2010 tổ chức vào cuối tháng 2.2011, nhưng chỉ thu về được 46 phiếu. Xem ra, việc lựa chọn logo và slogan mới để quảng bá du lịch phái tiếp tục chờ đợi mới mong có được sự đồngthuận cao của những người làm nghề, nhà quản lý và dư luận.

Trong cuộc xin ý kiến lãnh đạo Bộ VHTTDL mới đây nhất, TCDL có ý lựa chọn và bồi đắp để slogan “Viet Nam- A Different Orient” (Việt Nam- Sự khác biệt Á Đông) và logo hình ngôi sao 5 cánh của công ty Cowan đã giành giải nhất cuộc thi “Sáng tác tiêu đề- biểu tượng cho chương trình xúc tiến du lịch Việt Nam giai đoạn 2011-2015” được thay thế chính thức logo hình búp sen và slogan “Vietnam- the hidden charm” (Việt Nam- vẻ đẹp tiềm ẩn) hiện nay đang sử dụng.

Khi phát động cuộc thi này, TCDL đã đưa ra tiêu chí phải thể hiện rõ Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam giai đoạn 2011- 2015, với thế mạnh là du lịch biển, du lịch sinh thái và văn hóa, có lợi thế cạnh tranh cao, thu hút ngày càng nhiều du khách quốc tế. Tiêu đề và biểu tượng cũng phải dễ nhìn, dễ nhớ, ấn tượng và không trùng lắp với các tiêu đề và biểu tượng nào trong nước và trên thế giới.

Cowan cũng đã tìm hiểu rất kỹ về du lịch Việt Nam và thiết kế một chương trình marketing chuyên nghiệp để xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam.

Việt Nam vẫn tiếp tục là vẻ đẹp tiềm ẩn?

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Tuấn Anh đã nói rõ quan điểm: “Kết quả cuộc thi và việc lựa chọn logo và slogan thay thế là 2 việc khác nhau. Logo và slogan đạt giải nhất cuộc thi đúng là nổi trội hơn trong số 10 tác phẩm lọt vòng chung kết nhưng khi đưa ra thăm dò rộng rãi trong ngành và trong dư luận trên phương tiện thông tin truyền thông thì giải nhất mới chiếm 43-56% số phiếu bầu chọn. Kết quả trưng cầu này mới chỉ đạt mức trung bình và cũng còn nhiều điểm chưa ổn ở giải nhất khiến Bộ VHTTDL chưa thể chọn đây là biểu tượng và tiêu đề chính thức”

“Nhưng Bộ quyết định chọn Cowan là đối tác chính để xây dựng logo và slogan xúc tiến du lịch giai đoạn tới và chiến dịch xây dựng thương hiệu, quảng bá cho du lịch Việt Nam”– Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh cho biết thêm.

Sau hơn 5 năm sử dụng, mặc dù có nhiều ý kiến khen chê, nhưng logo hình búp sen và slogan Việt Nam- Vẻ đẹp tiềm ẩn đã được khẳng định thương hiệu Việt Nam, gây ấn tượng tốt với du khách trong và ngoài nước. Nhiều ý kiến cho rằng: Việc thay đổi logo và slogan là cần thiết nhưng không nhất thiết phải bỏ hẳn logo và slogan này mà nên giữ lại, thay đổi chi tiết cho phù hợp với chiến lược phát triển du lịch Việt Nam giai đoạn tới.

“Theo tôi, nên thay biểu tượng ngôi sao thành hình hoa sen hoặc giữ nguyên chữ Việt Nam và hình búp sen, thay slogan “Việt Nam- vẻ đẹp tiềm ẩn” bằng một slogan khác cho phù hợp hơn”- ông Đinh Ngọc Đức- Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Hợp tác quốc tế (TCDL) nói. Nhiều ý kiến đồng tình với ông Đức về việc thay thế biểu tượng hoa sen vào hình ảnh ngôi sao.

“Logo hình ngôi sao nhiều màu ở giữa, phía trên nhìn có vẻ chênh vênh, dễ gây hiểu nhầm là đang ở một quốc gia châu Phi nào đó với biểu tượng ngựa vằn”- ông Nguyễn Hải Anh- Vụ trưởng Vụ Thi đua khen thưởng (Bộ VHTTDL) nhận xét.

Slogan “Sự khác biệt Á Đông” cũng được nhiều ý kiến cho là không ổn. Bà Phương Lan- Phó cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ VHTTDL) nói: “Cho dù có nhiều khác biệt so với châu Á và thế giới nhưng khi nói đến Á Đông, người ta nghĩ ngay đến Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Trung Đông với những nền văn hóa đồ sộ và lâu đời, đã định vị trên trường thế giới. Nếu ta đi xếp ta vào đấy thì ta sẽ kém lợi thế cạnh tranh hơn. Đó là chưa nói đến việc, chúng ta đang hội nhập mọi mặt, slogan này cũng dễ gây suy diễn không hay.”

Lãnh đạo Bộ VHTTDL cho rằng: Logo và slogan du lịch không phải chỉ là một câu nói cho hay, một hình ảnh màu mè, đẹp đẽ, chỉ của riêng ngành mà còn là niềm tự hào dân tộc, là hình ảnh và lời nói để chúng ta đi quảng bá Việt Nam tới thế giới. Logo và slogan vì thế phải thể hiện được tâm huyết và đẳng cấp vì đây là thương hiệu quốc gia.

Bộ cũng đã mở ra cơ hội để TCDL và Cowan có thể sáng tạo một logo và slogan khiến các nhà chuyên môn, du khách và dư luận hài lòng nhất. Từ 4 phương án:

1. giữ nguyên logo và slogan được giải nhất;

2. không có ngôi sao, chỉ còn chữ Việt Nam và slogan;

3. không có ngôi sao, có hoa sen thay slogan khác;

4. không có ngôi sao, không hoa sen mà thay bằng nón lá và slogan khác.

TCDL phải chọn 2 phương án để trình Bộ VHTTDL phê duyệt lần cuối sau khi đã trưng cầu dư luận lần nữa.


Advertisements