Lễ chùa đầu năm: Khi tâm không tịnh


Hồng Thủy

le chuaLễ chùa đầu năm để cầu phúc, cầu an, đi với cái thế thanh tịnh, với cái tâm lành. Nhưng chẳng biết tự bao giờ, chốn thiêng liêng ấy lại trở thành nơi phơi bày bao thói hư tật xấu.

Chuyện muôn năm… cũ
Người trảy hội, lễ chùa thời nay dường như không còn đem theo sự chính tâm như ngày xưa nữa. Trong làn hương khói mờ ảo, những ban thờ chật kín, dày đặc các lớp lễ, từ xôi, oản, chuối, cho đến cả đồ lễ mặn vốn không nên xuất hiện ở cửa chùa như lợn, gà… Những đồng tiền chẵn, lẻ được cài cắm khắp nơi, những con người chen nhau từng bước chân để cố đến gần hơn ban thờ… Những hình ảnh ấy đã không còn xa lạ tại các đền chùa vào mỗi dịp lễ hội đầu năm.
Tết năm nay được xem là thời tiết khá thuận, nắng vàng hanh rải đều không oi bức, đôi khi man mác vài giọt mưa xuân, thức ăn để lâu không bị chảy nước, tiết trời đặc biệt đẹp cho việc du xuân. Nhưng không khí nơi cửa chùa vốn thanh tịnh lại trở nên đặc quánh, có phần ngộp thở do quá đông người dâng hương. Hầu như năm nào ở Hà Nội cũng diễn ra hai hình ảnh đối lập: đường phố vắng tanh, nhưng chùa chiền thì đông đến nghẹt thở. Đặc biệt ở những nơi có tiếng như chùa Phúc Khánh, phủ Tây Hồ, chùa Quán Sứ, chùa Trấn Quốc…, cảnh chen lấn nhau để kiếm được một chỗ đứng tốt diễn ra khá thường xuyên.
Tại phủ Tây Hồ, nơi thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh, một trong Tứ bất tử trong tín ngưỡng của dân tộc được người Việt sùng bái, ngay từ sớm mùng 1 Tết đã có cả một biển người đổ về đây cầu xin tài lộc. Nhích từng bước trong biển người, ai cũng cố chen cho được vào tận các gian thờ để đặt lễ. Giữa dòng người đang tiến vào phủ, ít ai chịu dừng lại để đọc bảng thông tin về di tích lịch sử này, chỉ nhanh chóng đặt lễ rồi khấn lấy khấn để. Mặc dù đã có người thu gom tiền đặt sai quy định, nhưng không xuể với lượng người đổ về ngày càng đông và gài tiền vào bất kỳ nơi nào họ có thể gài được, kể cả ném xuống hồ.
le chua 1
Lễ chùa đầu năm
Không chỉ riêng phủ Tây Hồ, tại nhiều điểm tâm linh tại Hà Nội như chùa Quán Sứ, chùa Bà Đá…, do Ban Quản lý chủ động có những biện pháp nhắc nhở, thu gom, hoặc đặt thêm hòm công đức, hiện tượng rải tiền lẻ bừa bãi đã có chiều hướng giảm. Thế nhưng nhìn chung, ý thức người đi lễ vẫn chưa cao. Ngay tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, dù không phải là nơi thờ tự, nhưng trên tủ kính đặt rùa vàng, hay mặt trống đồng… người ta vẫn thấy những tờ tiền vương vãi trông rất mất mỹ quan.
Đi lễ chùa Hương, nhiều du khách đặt tiền lẻ trên bệ thờ, dưới gốc cây, cài vào kẽ đá, kín đặc giếng trời trong động, thậm chí còn nhét tiền lẻ vào miệng sư tử đá để cầu may. Dù nhà chùa và ban tổ chức đã gắn biển thông báo ở khắp nơi nhắc người dân đi lễ Phật không đem theo đồ lễ mặn, nhưng nhiều người vẫn đem thịt gà đến cúng.
“Chặt chém” nơi cửa chùa

Cầu Thê Húc dẫn vào Đền Ngọc Sơn ở khu vực Hồ Gươm từ đêm Giao thừa luôn chật kín khách. Tệ nạn trộm cắp được báo là đã giảm, song giá trông giữ xe ở khu vực này khiến không ít người thấy sửng sốt: xe máy 20.000-40.000 đồng/xe, ôtô 50.000-100.000 đồng/xe.

Tại chùa Phúc Khánh, trên biển báo phải đến mùng 8 Âm lịch nhà chùa mới làm lễ dâng sao giải hạn đầu năm nên mùng 5 Tết, lượng người đi lễ cũng không đến nỗi quá tải. Tuy nhiên, giá gửi xe không vì thế mà hạ. Ở những nơi tập trung nhiều người dân đến thắp hương, làm lễ, nhiều người phải “cắn răng” chịu giá gửi xe đắt đỏ. Giá chung “hữu nghị” 20.000/xe máy, có nơi lên tới 50.000 đồng/xe máy. Nếu ôtô thì cứ thế nhân thêm 4- 5 lần và phải gửi tận ngoài xa.
Trong khi đó, ở Chùa Hương, dù giá vé niêm yết để đi đò vào chùa Hương Tích đề rõ 90.000 đồng, tuy nhiên trên thực tế, “vé niêm yết một đường, vé xuống thuyền một nẻo”, nhiều người phải trả cho chủ thuyền vài trăm nghìn đồng nữa thì họ mới chịu chở.
le chua 2
Đồ lễ, vàng mã đắt gấp đôi ngày thường
Không chỉ vậy, những đồ lễ như vàng mã, cành vàng ngày thường chỉ có giá 10.000 – 15.000 nay được đội giá lên đến 20.000 – 50.000 đồng/cành vàng đặt lễ, thậm chí có thể lên đến 80.000 đồng/cành. Tiền vàng có giá chung là 20.000 đồng/thếp 5 lễ trong khi ngày thường chỉ có giá 10.000 đồng/thếp 10 lễ. Hoa quả, các loại bánh kẹo… cũng có giá cao gấp rưỡi bình thường.
Bát Nhã Tâm Kinh nói: “Viễn ly điên đảo mộng tưởng, cứu cánh Niết Bàn” (“Rời xa những điên đảo, những mộng tưởng sẽ đạt được niết bàn”). Càng giữa lúc điên đảo, con người càng cúng bái nhiều, họ hy vọng về sự may mắn, về tài chức, hay bất cứ thứ gì có thể xua đi những u ám xung quanh mình. Cầu may, cầu phúc, cầu những năng lượng sạch của đất trời xua đi năng lượng xấu ám ảnh, đưa con người đến một cõi thanh tịnh là những mong ước chính đáng. Thế nhưng, mang những hành động vô minh đến cõi chùa thiêng liêng thì mọi lời cầu mong cũng bị xóa nhòa trong bầu không khí hỗn tạp.
Trong không khí xô bồ đó, tại chùa Quán Thánh năm nay có một điểm trông xe đúng quy định của Quận đoàn Ba Đình với giá 3.000 đồng/xe máy, với toàn bộ tiền vé sẽ được sử dụng cho công tác từ thiện cho các phường trên địa bàn quận. Theo quan sát, nhiều khách tham quan dù biết giá gửi xe chỉ có 3.000 đồng, nhưng sẵn sàng bỏ ra nhiều tiền hơn để bỏ vào hòm quyên góp.
Advertisements